Vraag het de onderzoeker: wat is en doet de Ethische Commissie?

“Toen ik alle benodigde informatie aan het vastleggen was voor de Ethische Commissie was ik enigszins verrast hoeveel dingen ik op voorhand al bedenken moest. Er waren dingen bij waarvan ik in eerste instantie nog geen idee had hoe ik dat wilde gaan doen. Ik dacht, dat komt later wel. Niet dus! Het is echt belangrijk dat je aan de voorkant heel zorgvuldig overweegt hoe je ieder facet van je onderzoek wilt gaan vormgeven. Een hele leuke leerervaring” aldus Annemieke Enninga, die deze ervaring hier deelt.

Vanaf september 2021 worden voor het onderzoek ‘Zie je mijn Pijn?’ nieuwe participanten gezocht. We kunnen van start, omdat de Ethische Commissie van de afdeling Pedagogische Wetenschappen binnen de Rijksuniversiteit Groningen het onderzoek heeft goedgekeurd. Maar, wat moet je eigenlijk allemaal doen voordat je toestemming krijgt van zo’n commissie?

Het begin
Het begint allemaal met het schrijven van een onderzoeksvoorstel. In dat voorstel leg je tot in detail uit hoe je je onderzoek gaat vormgeven. Een aantal zaken liggen daarbij voor de hand. Zo geef je bijvoorbeeld aan wat het doel is van je onderzoek, welke vraagstellingen je hebt, wat de relevantie is voor zowel de wetenschap als de praktijk en welke instrumenten je wilt gebruiken. Ook omschrijf je welke en hoeveel deelnemers je zoekt.

Vooruit denken
Je moet echter aan nog veel meer zaken denken waar je in eerste instantie misschien niet bij stil staat. Hoe ga je bijvoorbeeld om met gevoelig materiaal, zoals videobeelden? Wat ga je doen met beeldmateriaal als er iemand anders door het beeld loopt? Maar ook moet je nadenken over de locatie waar je verzamelde gegevens opslaat. Doe je dat op een beveiligde schijf op je computer, ga je de gegevens opslaan in een afgesloten kast of beide en waarom. En wie hebben er allemaal wel of geen toegang tot de gegevens?

Naast je onderzoeksvoorstel, schrijf je ook al de informatiebrieven voor participanten en/of hun vertegenwoordigers, de toestemmingsformulieren die ze kunnen invullen als ze mee willen doen aan je onderzoek én een geheimhoudingsverklaring die betrokken onderzoekers moeten ondertekenen.

Ethisch verantwoord?
Al deze documenten dien je in bij de Ethische Commissie. Deze commissie bestaat uit een aantal onderzoekers binnen de faculteit. Zij gaan vervolgens beoordelen of het onderzoek, de naam zegt het al, ethisch verantwoord wordt vormgegeven. Ze kijken daarbij bijvoorbeeld of de privacy van participanten goed gewaarborgd wordt. Hebben ze de mogelijkheid om zich terug te trekken uit onderzoek zonder consequenties? En hoe zorg je ervoor dat verzamelde gegevens niet te herleiden zijn tot een individu?

Check check dubbelcheck
Vaak zal de Ethische Commissie nog wat aanvullende vragen stellen naar aanleiding van de documenten die zijn ingediend. Deze vragen helpen nog een keer om extra goed na te denken en de vragen kun je vervolgens beantwoorden. Als de commissie dan van mening is dat er zorgvuldig zal worden omgegaan met participanten (en hun vertegenwoordigers) én met de verzamelde gegevens, wordt er officiële toestemming voor het uitvoeren van het onderzoek gegeven en dan mag je dus van start!

Hoe nu verder?
Zoals gezegd zullen nu binnenkort enkele zorgorganisaties actief benaderd gaan worden met de vraag of zij deel willen nemen aan het project ‘Zie je mijn pijn?’. Met dit project wordt bepaald of de POSAID meet wat het instrument moet meten (validiteit) en of het instrument voldoende zuiver meet (betrouwbaarheid). Als dat het geval is kan het instrument in de praktijk worden ingezet. Zo gaan we kijken of de POSAID voldoende onderscheid kan maken tussen situaties waarin vermoedens zijn van pijn én situaties waarin we pijn afwezig achten. Ook gaan we onderzoeken of het gebruik van een andere scoringsmethode beter werkt.

Meer weten?
Mocht je geïnteresseerd zijn en meer willen weten over eventuele deelname aan het onderzoek, neem dan contact op met onderzoeker Annemieke Enninga (a.enninga@rug.nl). Zij kan je daar dan meer over vertellen.