Karsten Knol over onderzoek naar eenzaamheid bij mantelzorgers
In het project ‘Eenzaamheid in nabijheid: licht op mantelzorgers’ onderzoeken wij eenzaamheid bij mantelzorgers met een intensieve zorgtaak, in een levensfase waarin dit niet gebruikelijk is: ouders van kinderen met een intensieve ondersteuningsbehoefte, jongvolwassenen en partners van mensen met een chronische aandoening. Onderzoeker Karsten Knol praat ons bij.
‘Eenzaamheid kan op verschillende manieren ervaren worden, maar hoe dit eruit ziet bij mantelzorgers is tot op heden nauwelijks onderzocht bij mantelzorgers die zorgen in een levensfase waarin dit ongebruikelijk is. Wij zijn geïnteresseerd in hoe deze groepen mantelzorgers eenzaamheid ervaren, hoe sociale netwerken en stigma hierin een rol spelen, wat zij doen om eenzaamheid te verminderen en wat hun behoeften zijn. Deze kennis zullen wij vervolgens gebruiken om, samen met mantelzorgers, interventies te ontwikkelen om gevoelens van eenzaamheid te verminderen of te voorkomen.
Waarom dit onderzoek?
Al langer is bekend dat langdurige eenzaamheid niet goed is voor de mens, want mensen zijn sociale wezens. Mantelzorgers lopen een verhoogd risico om zich eenzaam te voelen, doordat zij veel tijd en energie aan mantelzorg besteden en er weinig erkenning is voor de uitdagingen waar zij voor staan. Deze tijd en energie kunnen zij niet aan andere sociale relaties besteden en het gebrek aan erkenning zorgt voor gevoelens dat ze er alleen voor staan. Dit is vooral het geval voor mantelzorgers die langdurig en intensief zorgen, zoals ouders en broers/zussen van mensen met EMB. Daarnaast bestaat er een verband tussen het ervaren van eenzaamheid en de ervaring dat de mantelzorgtaak belastend is. Dit leidt vaak tot verminderd welzijn van zowel de mantelzorger als de zorgontvanger.
Bevindingen tot nu toe
In ons literatuuronderzoek zien wij dat bij bepaalde groepen mantelzorgers, zoals partners van mensen met dementie, veel onderzoek is gedaan naar hun ervaringen rondom eenzaamheid. In deze onderzoeken wordt beschreven dat het voor hen zwaar is om te zien dat hun partner verandert en dat dit gevoelens van eenzaamheid in de relatie oplevert. In de literatuurstudie zien we ook dat andere groepen veel minder aan bod komen, waaronder jongvolwassenen en ouders van mensen met EMB. Wij weten niet goed hoe zij eenzaamheid ervaren en in welke situaties deze gevoelens sterker of minder sterk aanwezig zijn. Daar gaan we naar op zoek in ons onderzoek, want zonder wetenschappelijk onderzoek is het lastig om passende ondersteuning te bieden.
In gesprek
We zitten nu in de fase dat we actief op zoek zijn naar ouders, broers en zussen die willen deelnemen aan het volgende deel van het onderzoek, waarin we interviews doen. In deze interviews horen we tot nu toe al dat eenzaamheid een belangrijk thema is voor mantelzorgers en dat dit op allerlei manieren voorkomt. Vanaf eind 2025 start de werving voor de deelonderzoeken waarin we werken met vragenlijsten en dagboekstudies.
Meedoen?
Het onderzoeksproject heeft een eigen website: https://eenzaamheidbijmantelzorg.nl/ Hier vind je meer informatie en een link om je aan te melden.
