Uit eigen beweging
Status: Afgerond
Lees verder
Uit eigen beweging: structureel en betekenisvol bewegen voor mensen met voor mensen met (zeer) ernstige verstandelijke en meervoudige beperkingen (EMB).
Bewegen is positief voor de lichamelijke en geestelijke gezondheid en voor de ontwikkeling van mensen met een (zeer) ernstige verstandelijke en meervoudige beperking (EMB). Deze mensen hebben hiervoor ondersteuning nodig die op de persoon zelf is afgestemd en die helpt bij de ontwikkeling en de kwaliteit van bestaan.
Waarom dit project?
Voor de lichamelijke en geestelijke gezondheid en de ontwikkeling van mensen met (Z)EVMB, zowel op het motorische domein als op andere functioneringsdomeinen, is ondersteuning bij structurele beweegactiviteiten van belang. Motorische vaardigheden kunnen bijvoorbeeld worden ingezet bij drinken, spelactiviteiten en contact maken. We weten nog niet welke beweegactiviteiten worden ingezet bij de ondersteuning van deze doelgroep, of beweegactiviteiten blijvend zijn en wat het doel en effect is. Om beweegactiviteiten onderbouwd en afgestemd op de doelgroep in te zetten zijn interprofessioneel samenwerken en duidelijk geplande activiteiten nodig. Het is daarbij belangrijk om aan te sluiten op de wensen en de behoeften van de doelgroep. Voor de kwaliteit van ondersteuning en de kwaliteit van bestaan van de doelgroep is systematische evaluatie van beweegactiviteiten van belang. Voor dit soort evaluaties zijn er nog maar weinig instrumenten op verschillende functioneringsdomeinen.
Over het onderzoek
Tijdens het onderzoek is een beweegprogramma ontwikkeld om mensen met EMB te ondersteunen op een manier die bij de persoon past en betekenisvol is. Eerst zijn praktijkinitiatieven geïnventariseerd welke ingezet kunnen worden binnen het beweegprogramma. Vervolgens is het beweegprogramma gebaseerd op wetenschappelijke inzichten ontwikkeld in nauwe samenwerking met de praktijkpartners. Het beweegprogramma is ingezet bij een locatie om ervaring op te doen met gebruik in de praktijk. Gebaseerd op deze ervaringen is het programma verbeterd en ingezet bij een aantal mensen met EMB. Geëvalueerd is hoe goed het is gelukt om het programma structureel in te bouwen in de ondersteuning. En als dat goed was gelukt, zijn effecten geëvalueerd. Van een meetinstrument om bewegen in kaart te brengen is onderzocht of de effecten van het programma daarmee goed geëvalueerd kunnen worden.
Deelprojecten
Dit onderzoek is gedaan in vier stappen:
- Inzicht in de inhoud en kwaliteit van beweegactiviteiten in de dagelijkse praktijk.
- De ontwikkeling en procesevaluatie van een persoonlijk beweegprogramma.
- De kwaliteit van een instrument om beweeggedrag te meten.
- Het gebruik van het ontwikkelde beweegprogramma.
Voor de praktijk
Met het beweegprogramma ‘uit eigen beweging’ kun je op systematische wijze een individueel afgestemd beweegprogramma opstellen, gebaseerd op verzamelde informatie over bewegen en de mogelijkheden op dit gebied voor een persoon met zeer ernstige verstandelijke en meervoudige beperkingen. Het gaat om informatie over de behoeften en wensen van een persoon, maar ook over wat een organisatie kan bieden.
Door het beweegprogramma ‘uit eigen beweging’ wordt de kennis over bewegen voor een persoon inzichtelijk. Daarnaast worden beweegactiviteiten gestuurd vanuit de behoeften en wensen van een persoon, waardoor ze betekenis krijgen voor de persoon. Dit is van groot belang, want alleen dan kunnen mensen met zeer ernstige verstandelijke en meervoudige beperkingen optimaal profiteren van de positieve effecten van bewegen. Het beweegprogramma wordt door dagelijkse begeleiders uitgevoerd, ondersteund door de fysiotherapeut en bewegingsagoog. De praktische producten worden momenteel ontwikkeld en vervolgens ingezet binnen een vervolgproject (LEEV!).
Onderzoeksteam
Leentje van Alphen is bewegingswetenschapper en werkte als promovendus bij de Rijksuniversiteit Groningen en de Academische Werkplaats EMB. Momenteel werkt ze als programmamanager zorginnovatie bij Zonnehuisgroep Noord. Dit onderzoek is tussen 2017 en 2021 uitgevoerd onder begeleiding van Aly Waninge, Alexander Minnaert en Annette van der Putten. Het onderzoek wordt nader toegelicht in een brochure.
Dit promotieonderzoek is uitgevoerd vanuit de basiseenheid Orthopedagogiek en de Academische Werkplaats EMB, en mede gefinancierd door VIVIS (een samenwerkingsverband van instellingen voor mensen met een visuele beperking).
Handleiding beweegprogramma

Handleiding beweegprogramma Uit eigen beweging
Met het beweegprogramma ‘uit eigen beweging’ kun je op systematische wijze een individueel afgestemd beweegprogramma opstellen, gebaseerd op verzamelde informatie…
Artikelen

Artikel – validiteit Actiwatch – 2
Dit is een van de drie artikelen van het onderzoek Uit eigen beweging. De artikelen gaan elk over een deel…

Artikel kwaliteit en inhoud van instrumenten motorische activering
Dit is een van de drie artikelen van het onderzoek Uit eigen beweging. De artikelen gaan elk over een deel…

Artikel ontwikkeling beweegprogramma
Dit is een van de drie artikelen van het onderzoek Uit eigen beweging. De artikelen gaan elk over een deel…
Brochure

Brochure – Op weg naar structureel en betekenisvol bewegen voor mensen met (Z)EVMB
Deze brochure geeft informatie over het promotieonderzoek dat Leentje van Alphen heeft gedaan naar beweegactiviteiten voor mensen met (zeer) ernstige…
Over de onderzoekers

Aly Waninge
Managementteam AW EMB
Lector
Hanzehogeschool Groningen
Wat doe je binnen de Academische Werkplaats EMB?
Namens Hanzehogeschool Groningen ben ik lid van het Managementteam en ik ben als co-promotor betrokken bij verschillende promotieonderzoeken binnen de Academische Werkplaats EMB, waaronder: motorische activering, participatie en Kwaliteit van bestaan van gezinnen met een kind met EMB. Ik ben lector Participatie en gezondheid van mensen met een verstandelijke en visuele beperking.
Wat wil je bereiken?
Bijdragen aan de participatie en gezondheid van mensen met visuele, (zeer) ernstige verstandelijke en motorische beperking zodat hun kwaliteit van bestaan zo optimaal mogelijk is. Ik ben gedreven om nieuwe kennis te genereren binnen een gedegen wetenschappelijk proces waarin ook naasten en professionals participeren. Daarbij wil ik bereiken dat deze nieuwe kennis direct ten goede komt aan de ondersteuning en zorg door naasten, de praktijk en aan onderwijs voor (toekomstige) professionals.
Onderzoeken van Aly binnen de AW-EMB

Annette van der Putten
Managementteam AW EMB
Hoogleraar
Rijksuniversiteit Groningen
Wat doe je binnen de Academische Werkplaats EMB?
Namens de Rijksuniversiteit Groningen zit ik in het Managementteam van de Academische Werkplaats EMB. Ik ben hoogleraar binnen de Rijksuniversiteit Groningen, basiseenheid orthopedagogiek. Ik richt mij op kennisontwikkeling over de ondersteuning van kinderen en volwassenen met (zeer) ernstige verstandelijke en meervoudige beperkingen en hun naasten. Hiervoor worden verschillende onderzoeken uitgevoerd naar deze mensen met beperkingen zelf, hun gezinnen en de professionals die hen ondersteunen en de relatie tussen deze drie groepen. Mijn rol bestaat uit het begeleiden van deze onderzoeken én het aanvragen van nieuwe projecten. Ook geef ik geregeld colleges aan studenten orthopedagogiek en lezingen in binnen- en buitenland.
Wat wil je bereiken?
Dat we kinderen en volwassenen met EMB gaan zien en erkennen als een groep die recht heeft op een leven zoals iedereen, waarin ze zich maximaal kunnen ontwikkelen én zoveel mogelijk zelf kunnen bepalen wat ze van belang vinden. Hiervoor moeten we goed en mooi onderzoek uitvoeren, waarbij we gelijkwaardig samenwerken met de praktijk.
Onderzoeken van Annette binnen de AW-EMB